Επισκόπηση Πανελλαδικών 2026
Συνολικά, όπως πάντα, τα θέματα χαρακτηρίστηκαν "βατά" από τους περισσότερους, ενώ στην πραγματικότητα έκρυβαν πολλές παγίδες και αφορούσαν σε λεπτομέρειες. Δυστυχώς, τα αντικείμενά μας υποβαθμίζονται και υποτιμώνται συνεχώς και σε αυτό συμβάλλουν και αρκετοί συνάδελφοι, οι οποίοι τα παρουσιάζουν ως σύνολο πληροφοριών που μπορεί ο κάθε μαθητής να απομνημονεύει.
Ωστόσο, τα ανθρωπιστικά αντικείμενα βασίζονται στην αναλυτική και συνθετική σκέψη. Ξεκινώντας από την Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία, τα φετινά θέματα ήταν αρκετά δύσκολα για τους μαθητές, αφού αφορούσαν σε ζητήματα εκτός της ηλικιακής τους ομάδας. Το πρώτο κείμενο συνδεόταν με την αγωνία για δημιουργία οικογένειας, συναίσθημα που αντιμετωπίζει κανείς κυρίως μετά τα 30. Επιπλέον, δυσκολία υπήρχε και στη διατύπωση των ζητουμένων της παραγωγής λόγου, όπου το πρώτο με το δεύτερο ερώτημα δεν ήταν εφικτό να συνδεθούν ομαλά. Όλοι γνωρίζουμε ότι η διατύπωση πρέπει να είναι σαφής και καθοδηγητική, ώστε να εξυπηρετεί τον παρατηρητικό και μεθοδικό μαθητή στην οργάνωση της δομής του κειμένου. Αυτό δεν συνέβη φέτος.
Όσον αφορά στον Φιλοσοφικό Λόγο, το παράλληλο κείμενο που προέρχεται από άρθρο του Καθηγητή Νομικής Μιχάλη Σταθόπουλου ήταν δυσνόητο για τον μέσο μαθητή, καθώς συνέδεε το κείμενο του Αριστοτέλη με έννοιες θεμελιωμένες στην πολιτική φιλοσοφία που αποτυπώνει το ελληνικό Σύνταγμα, όπως ερμηνεύονται από τον Καθηγητή Νομικής. Επιπλέον, στο αδίδακτο κείμενο η ερώτηση κατανόησης ζητούσε από τους μαθητές στοιχεία που είχαν ήδη αναφέρει στη μετάφραση, πράγμα που δεν συμβαίνει συχνά, με αποτέλεσμα ορισμένοι να μπερδευτούν. Τέλος, η συντακτική παρατήρηση σε σχέση με τον υποθετικό λόγο αποτελεί ένα από τα δυσκολότερα κομμάτια του συντακτικού και είναι μία από τις ασκήσεις που παραδοσιακά ζητούνται, αλλά έχει σχετικά υψηλό βαθμό δυσκολίας. Επομένως, πάντα το κομμάτι του συντακτικού είναι δύσκολο και όχι "βατό".
Αναφορικά με τα Λατινικά, αξίζει να σημειωθεί ότι ζητήθηκαν αρκετές λεπτομέρειες, όπως η άσκηση με την μετατροπή για την δήλωση του τόπου και αρκετά δύσκολες ασκήσεις, όπως η σύμπτυξη της χρονικής πρότασης σε αφαιρετική απόλυτη νόθη μετοχή, η οποία απαιτούσε ιδιαίτερες δεξιότητες. Οι μαθητές έπρεπε να σκεφτούν ότι στα Λατινικά η μετοχή του παρακειμένου είναι μόνο παθητική, άρα ότι έπρεπε να αλλάξουν τη σύνταξη της πρότασης από ενεργητική σε παθητική και στη συνέχεια να την συμπτύξουν σε μετοχή. Αυτή η συλλογιστική πορεία απαιτεί δεξιότητες εφαρμογής γνώσεων, πολύ καλή κατανόηση της μορφολογίας και της σύνταξης και ιδιαίτερα ανεπτυγμένη γλωσσική νοημοσύνη. Τέλος, ζητήθηκε και μετατροπή με υποχρεωτική γερουνδιακή έλξη, άλλο ένα πολύ σύνθετο φαινόμενο της λατινικής γλώσσας.
Κλείνοντας, τα θέματα στην Ιστορία ήταν τα πιο δύσκολα από όλα. Ζητήθηκαν αποσπάσματα από το βιβλίο με πολλές λεπτομέρειες και ιδιαίτερες δυσκολίες, όπως οι ποσοστώσεις προϊόντων ή ο αριθμός επιχειρήσεων. Μάλιστα ζητήθηκαν οικονομικά στοιχεία από δύο διαφορετικά κεφάλαια, της Οικονομίας και του Ποντιακού Ελληνισμού. Είμαι βέβαιη ότι πολύ λίγοι μαθητές θα έχουν καταφέρει να ανακαλέσουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία για κάθε απάντηση και ότι σίγουρα θα απογοητεύτηκαν από τις ερωτήσεις. Τα οικονομικά στοιχεία κανονικά θα έπρεπε να ζητούνται μόνο στην ομάδα ερωτήσεων με τις ιστορικές πηγές, ώστε η ερώτηση να συνοδεύεται ίσως από κάποιον πίνακα ή άλλη ιστορική πηγή. Επίσης, εφόσον ζητήθηκαν οικονομικά στοιχεία από το κεφάλαιο της Οικονομίας, θα έπρεπε να ζητηθεί κάτι διαφορετικό από το κεφάλαιο του Ποντιακού Ελληνισμού, όπως η σκιαγράφηση της ιστορικής προσωπικότητας του Χρυσάνθου ή του Κωνσταντινίδη μέσα από την υποστήριξη πηγών.
Η εμμονή των φετινών θεμάτων σε ποσοστά και αριθμούς με κάνει να υποψιάζομαι ότι υπήρχε εντολή άνωθεν, ώστε να διαφανούν τα προβληματικά στοιχεία της εξέτασης που παραπέμπει σε "παπαγαλία". Σκοπός είναι η απόρριψη συλλήβδην των Πανελλαδικών εξετάσεων ως εξετάσεων που ωθούν τους μαθητές σε ανούσια αναπαραγωγή πληροφοριών, όπερ ζητήθηκε στις φετινές εξετάσεις. Ωστόσο, το πρόβλημα δεν είναι ούτε ο τρόπος εξέτασης ούτε η ύλη. Αντίθετα, πρόβλημα είναι ο τρόπος επιλογής των θεμάτων και διατύπωσης των ερωτημάτων από την ΚΕΕ.
Εύχομαι καλά αποτελέσματα σε όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες και να μην καταργηθούν ποτέ οι Πανελλαδικές, αλλά να διορθωθεί ο τρόπος επιλογής των θεμάτων, ώστε να εστιάζει στη συνθετική και αξιολογική σκέψη και όχι (αποκλειστικά) στην απομνημόνευση!
.jpeg)
