Ο άνθρωπος που εφηύρε τον φραπέ
Κι όμως, ο φραπές είναι μια τυχαία ανακάλυψη. Ο κατά λάθος εμπνευστής είναι ο Δημήτρης Βακόνδιος και η ιστορία που τον ακολουθεί αξίζει να την δει κανείς!
Ήταν το 1957, λοιπόν, όταν λάμβανε χώρα στην Θεσσαλονίκη η Διεθνής Έκθεση. Ο αντιπρόσωπος της ελβετικής εταιρίας Nestle στην Ελλάδα, Γιάννης Δρίτσας, παρουσίαζε ένα νέο προϊόν για παιδιά, ένα σοκολατούχο ρόφημα που παρασκευαζόταν στιγμιαία αναμειγνύοντάς το με γάλα και χτυπώντας το με σέικερ.
Ο Δημήτριος Βακόνδιος, που ήταν υπάλληλος του Δρίτσα, συνήθιζε να πίνει Nescafé που ήταν στιγμιαίος καφές και παρασκευαζόταν από την Nestle.
Σε ένα διάλειμμα που έκανε κατά την διάρκεια της έκθεσης θέλησε να πιει καφέ, αλλά επειδή δεν έβρισκε ζεστό νερό, σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει το σέικερ για να φτιάξει τον καφέ του με κρύο νερό.
Έβαλε καφέ, ζάχαρη και νερό, τα κούνησε και δημιούργησε τον πρώτο καφέ φραπέ της ιστορίας. Μετά από χρόνια δήλωνε ότι δε μπορούσε να συνειδητοποιήσει πως ένα απλό πείραμα τον οδήγησε στην εφεύρεση του διασημότερου ροφήματος στην Ελλάδα. Η λέξη frappé είναι γαλλική και σημαίνει χτυπημένος. Ως ξένη λέξη κανονικά είναι ουδέτερη και άκλιτη (φραπέ). Όμως, σε αντίθεση με τις περισσότερες γαλλικές λέξεις που έχουμε δανειστεί και παραμένουν άκλιτες, η συγκεκριμένη κατά την ενσωμάτωση στην ελληνική γλώσσα και τη χρήση της μετατράπηκε σε κλιτή με αλλαγή του γένους σε αρσενικό (ο φραπές, του φραπέ, οι φραπέδες κλπ.), κυρίως στην καθομιλουμένη, κατ' αναλογίαν της κλίσης της λέξης «καφές».
Ενίοτε στον προφορικό λόγο απαντάται η μορφή "φραπεδιά" (π.χ.: "Πιάσε μια φραπεδιά") ή σπανιότερα "φραπόγαλο", που είναι ο φραπές με γάλα. Επίσης, "τουριστικός" ονομάζεται ο φραπές γλυκός με γάλα, κυρίως σε τουριστικά θέρετρα της Ελλάδος από τον εντόπιο πληθυσμό, λόγω της συχνής κατανάλωσής του από τους τουρίστες. Ο φραπές χαρακτηρίζει την ειδική αυτή σχέση που έχει τις ρίζες της στην αρχαία επιθυμία για δημόσια συζήτηση και επικοινωνία, λόγω του γεγονότος ότι συνήθως πίνεται με παρέα, συζητώντας ή παίζοντας παιχνίδια μυαλού όπως είναι το τάβλι. Ο φραπές πίνεται άλλοτε κάτω από συνθήκες εργασίας και άλλοτε "ανέμελα".
Εσείς πώς πίνετε τον φραπέ σας;
Πηγές: tribune.gr, eirinika.gr (διασκευασμένο κείμενο)
Δραστηριότητες
1. Παρατηρήστε τις λέξεις με έντονα γράμματα. Σε τι γραμματική πτώση βρίσκονται; Τι σχέση έχει η γραμματική τους πτώση με την συντακτική τους λειτουργία; Ξέρετε το παράδειγμα κλίσης τους;
2. Ποιος ήταν ο Δημήτρης Βακόνδιος και τι το ιδιαίτερο έκανε;
3. Τι είναι ο φραπές και τι σχέση έχει με την καθημερινότητα των Ελλήνων;
4. Πίνετε καφέ; Τι ροφήματα πίνετε; Σε τι περιστάσεις πίνετε καφέ;
5. Γράψτε ένα γράμμα σε φίλο σας και μιλήστε του για την ιστορία του φραπέ.
.jpeg)
