ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ – Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Για τις Πανελλήνιες Εξετάσεις | Έτοιμες Παράγραφοι – Πρόλογοι – Επίλογοι
1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Γενικός – διαχρονικός:
«Σε κάθε εποχή ο άνθρωπος καλείται να αντιμετωπίσει κοινωνικά φαινόμενα που
επηρεάζουν καθοριστικά τη ζωή του. Στο πλαίσιο αυτό, το ζήτημα της … αποκτά
ιδιαίτερη σημασία.»
Σύγχρονης πραγματικότητας:
«Στη σημερινή εποχή των ραγδαίων κοινωνικών και τεχνολογικών εξελίξεων, το
φαινόμενο της … απασχολεί έντονα τον δημόσιο διάλογο, καθώς επηρεάζεται άμεσα
από τις κοινωνικοπολιτισμικές συνθήκες.»
Αντίθεσης παρελθόν–παρόν:
«Ενώ στο παρελθόν η … θεωρούνταν αυτονόητη, σήμερα παρατηρείται σταδιακή
αποδυνάμωσή της, γεγονός που προκαλεί προβληματισμό.»
2. ΕΤΟΙΜΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ/ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Βία:
Η βία αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα κοινωνικά προβλήματα της εποχής μας, καθώς
υπονομεύει την κοινωνική συνοχή και προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η
έξαρσή της συνδέεται με την κρίση αξιών, την έλλειψη παιδείας και την επιρροή
αρνητικών προτύπων.
Τεχνολογία:
Η τεχνολογία διευκολύνει σημαντικά την καθημερινότητα του ανθρώπου. Για
παράδειγμα, … Ωστόσο, η αλόγιστη χρήση της μπορεί να οδηγήσει σε αποξένωση και
ψηφιακή εξάρτηση. Η καλλιέργεια κριτικής και αναλυτικής ικανότητας είναι
απαραίτητη για την ορθή αξιοποίησή της.
Ανθρώπινα δικαιώματα:
Τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν θεμέλιο της δημοκρατίας, διασφαλίζοντας την
ελευθερία και την ισότητα των πολιτών. Δυστυχώς, όμως, παρά τις θεσμικές
κατακτήσεις, η καταπάτησή τους συνεχίζεται.
Καταναλωτισμός:
Ο καταναλωτισμός καλλιεργεί πλασματικές ανάγκες και ενισχύει την υλιστική
νοοτροπία οδηγώντας συχνά σε πνευματική αλλοτρίωση και απώλεια του ψύχραιμου
κριτηρίου κατά την διάρκεια των αγορών. Αυτό ενισχύεται από τις ψηφιακές αγορές
και τον τρόπο προώθησης των προϊόντων μέσω διαδικτύου, καθώς αξιοποιούνται
δεδομένα καταναλωτικής συμπεριφοράς για την εξαγωγή μοτίβων που θα παρωθήσουν τους
πολίτες σε αλόγιστη κατανάλωση.
Ανθρώπινες σχέσεις:
Οι ανθρώπινες σχέσεις αποτελούν βασικό παράγοντα ψυχικής ισορροπίας. Ωστόσο, ο
ατομικισμός και οι έντονοι ρυθμοί ζωής αποδυναμώνουν τους διαπροσωπικούς
δεσμούς.
Παράδοση – Ιστορία:
Η παράδοση και η ιστορία συνιστούν αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής
ταυτότητας ενός λαού, διασφαλίζοντας τη συνέχεια και τη συλλογική μνήμη.
Τουρισμός:
Ο τουρισμός συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη και τη διεθνή προβολή της χώρας,
αρκεί να ασκείται με σεβασμό στο περιβάλλον και τον πολιτισμό.
3. ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Συμπερασματικός/Ανακεφαλαιωτικός:
«Συμπερασματικά, καθίσταται σαφές ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί
συλλογική προσπάθεια.»
Προτρεπτικός:
«Κρίνεται, λοιπόν, επιτακτική η ανάγκη ενεργοποίησης τόσο του ατόμου όσο και
της πολιτείας.»
Αισιόδοξος:
«Μέσα από την παιδεία και την καλλιέργεια αξιών, μπορεί να επιτευχθεί ένα
καλύτερο μέλλον.»
📘 Θεματικό
Λεξιλόγιο
Για την Παραγωγή Λόγου (Έκθεση) – Πανελλήνιες Γ΄ Λυκείου
1️⃣ Λέξεις υψηλού ύφους (αντικατάσταση απλών λέξεων)
|
Καθημερινή λέξη |
Πιο σύνθετος λόγος |
|
καλός |
ωφέλιμος, επωφελής, θετικός |
|
κακός |
επιβλαβής, αρνητικός, επιζήμιος |
|
πολύ |
ιδιαιτέρως, σε μεγάλο βαθμό |
|
λίγος |
περιορισμένος, ελλιπής |
|
βοηθά |
συμβάλλει, ενισχύει, προάγει |
|
δείχνει |
καταδεικνύει, αποδεικνύει |
|
πιστεύω |
θεωρώ, υποστηρίζω |
|
λέω |
επισημαίνω, διατυπώνω |
2️⃣ Λεξιλόγιο ανά θεματική ενότητα
🔹 Παιδεία –
Εκπαίδευση
- πνευματική
καλλιέργεια
- ολόπλευρη
ανάπτυξη της προσωπικότητας
- κριτική σκέψη
- γνωστική
επάρκεια
- αξιακό υπόβαθρο
Έτοιμη πρόταση:
«Η παιδεία δεν περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων, αλλά στοχεύει στην ολόπλευρη
καλλιέργεια της προσωπικότητας του ατόμου.»
🔹 Τεχνολογία –
Διαδίκτυο
- τεχνολογική
πρόοδος
- ψηφιακός
εγγραμματισμός
- εθισμός στα μέσα
κοινωνικής δικτύωσης
- αποξένωση
- κατάχρηση της
τεχνολογίας
Έτοιμη πρόταση:
«Η αλόγιστη χρήση της τεχνολογίας ενδέχεται να οδηγήσει σε κοινωνική αποξένωση
και πνευματική στασιμότητα.»
🔹 Νεολαία
- αξιακή κρίση
- αναζήτηση
ταυτότητας
- κοινωνικά
πρότυπα
- επιρροή του
περιβάλλοντος
- δημιουργική
αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου
Έτοιμη πρόταση:
«Οι νέοι, επηρεαζόμενοι από τα σύγχρονα κοινωνικά πρότυπα, συχνά βιώνουν
σύγχυση ως προς την αξιακή τους πυξίδα.»
🔹 Κοινωνία –
Πολίτης
- κοινωνική συνοχή
- ενεργός πολίτης
- συλλογική ευθύνη
- κοινωνική αδικία
- ισότητα
ευκαιριών
Έτοιμη πρόταση:
«Η ενεργός συμμετοχή του πολίτη στα κοινά αποτελεί θεμέλιο λίθο μιας
δημοκρατικής κοινωνίας.»
🔹 Περιβάλλον
- οικολογική
συνείδηση
- περιβαλλοντική
υποβάθμιση
- βιώσιμη ανάπτυξη
- κλιματική αλλαγή
- φυσικοί πόροι
- οικολογική κρίση
Έτοιμη πρόταση:
«Η καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης κρίνεται επιτακτική για τη διασφάλιση
ενός βιώσιμου μέλλοντος.»
3️⃣ Διαρθρωτικές λέξεις & φράσεις (συνοχή
κειμένου)
➕ Προσθήκη
- Επιπλέον,
- Παράλληλα,
- Ακόμη,
⚖️ Αντίθεση
- Ωστόσο,
- Αντιθέτως,
- Παρά το γεγονός
ότι
➡️ Επεξήγηση
·
Πιο
συγκεκριμένα,
·
Ειδικότερα,
·
Δηλαδή,
➡️ Αιτιολόγηση
- Για αυτόν τον
λόγο,
- Λόγω ….,
- Εξαιτίας αυτού,
🧾 Συμπέρασμα
- Συμπερασματικά,
- Επομένως,
- Συνεπώς,
4️⃣ Έτοιμες φράσεις για εισαγωγή
- «Στη σύγχρονη
εποχή, το ζήτημα του/της … απασχολεί έντονα την κοινωνία.»
- «Αναμφίβολα, ο/η
… αποτελεί βασικό πυλώνα της ανθρώπινης ζωής.»
5️⃣ Έτοιμες φράσεις για επίλογο
- «Επομένως,
καθίσταται σαφές ότι απαιτείται συλλογική προσπάθεια για την αντιμετώπιση
του φαινομένου.»
- «Μόνο μέσα από
την ενεργοποίηση του ατόμου και της πολιτείας μπορεί να επέλθει ουσιαστική
αλλαγή.»
6️⃣ Πιο λόγιες εκφράσεις, αν το απαιτεί η επικοινωνιακή
περίσταση
- «κρίνεται
επιτακτική η ανάγκη…»
- «διαδραματίζει
καθοριστικό ρόλο…»
- «ελλοχεύει ο
κίνδυνος…»
- «χρήζει άμεσης
αντιμετώπισης…»
7️⃣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ & ΕΤΟΙΜΕΣ
ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ
🔹 Βία (κοινωνική –
σχολική – νεανική)
Λεξιλόγιο:
- έξαρση της βίας
- επιθετικές
συμπεριφορές
- κοινωνικός
εκφυλισμός
- έλλειψη αξιών
- αποσύνθεση του
κοινωνικού ιστού
- πρόληψη και
καταστολή
Έτοιμη παράγραφος:
«Η βία αποτελεί ένα από τα πλέον ανησυχητικά φαινόμενα της σύγχρονης κοινωνίας,
καθώς υπονομεύει την κοινωνική συνοχή και πλήττει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η
έξαρσή της οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στην κρίση αξιών, στην απουσία
ουσιαστικής παιδείας και στην επιρροή αρνητικών προτύπων. Επομένως, η
αντιμετώπισή της προϋποθέτει συντονισμένες ενέργειες τόσο από την πολιτεία όσο
και από τον θεσμό της οικογένειας και του σχολείου.»
🔹 Τεχνολογία
Λεξιλόγιο:
- τεχνολογικός
πολιτισμός
- αυτοματοποίηση
- ψηφιακή εξάρτηση
- εργαλειακή χρήση
της τεχνολογίας
- αποξένωση του
ατόμου
Έτοιμη παράγραφος:
«Η τεχνολογία, αν και αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της σύγχρονης ζωής, δεν
παύει να εγκυμονεί κινδύνους όταν χρησιμοποιείται αλόγιστα. Η υπερβολική
ενασχόληση με τα ψηφιακά μέσα συχνά οδηγεί σε απομόνωση, περιορίζοντας την
ουσιαστική ανθρώπινη επικοινωνία. Ωστόσο, με την κατάλληλη παιδεία και κριτική
σκέψη, η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμο εργαλείο προόδου.»
🔹 Ανθρώπινα
Δικαιώματα
Λεξιλόγιο:
- σεβασμός της
ανθρώπινης αξιοπρέπειας
- ισονομία
- κοινωνικός
αποκλεισμός
- καταπάτηση
δικαιωμάτων
- κράτος δικαίου
Έτοιμη παράγραφος:
«Τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα του δημοκρατικού
πολιτεύματος, καθώς διασφαλίζουν την ελευθερία και την ισότητα των πολιτών.
Παρά τις θεσμικές κατακτήσεις, η καταπάτησή τους εξακολουθεί να παρατηρείται,
ιδίως σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Συνεπώς, η διαρκής επαγρύπνηση των πολιτών
και η ενεργή παρέμβαση της πολιτείας κρίνονται απαραίτητες.»
🔹 Καταναλωτισμός
Λεξιλόγιο:
- υλιστική
νοοτροπία
- πλασματικές
ανάγκες
- υπερκατανάλωση
- αλλοτρίωση του
ατόμου
- μέτρο και
αυτοσυγκράτηση
Έτοιμη παράγραφος:
«Ο καταναλωτισμός αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της σύγχρονης κοινωνίας,
καθώς προωθεί μια υλιστική αντίληψη ζωής. Το άτομο συχνά παγιδεύεται σε έναν
αέναο κύκλο υπερκατανάλωσης, ταυτίζοντας την ευτυχία με την απόκτηση αγαθών. Το
φαινόμενο αυτό οδηγεί σε πνευματική αλλοτρίωση και απομάκρυνση από ουσιαστικές
αξίες.»
🔹 Ανθρώπινες
Σχέσεις
Λεξιλόγιο:
- διαπροσωπική
επικοινωνία
- συναισθηματικοί
δεσμοί
- ατομικισμός
- έλλειψη
ουσιαστικής επαφής
- ενσυναίσθηση
Έτοιμη παράγραφος:
«Οι ανθρώπινες σχέσεις αποτελούν βασικό στοιχείο της ψυχικής ισορροπίας του
ατόμου. Ωστόσο, στη σύγχρονη κοινωνία παρατηρείται σταδιακή αποδυνάμωσή τους,
εξαιτίας του ατομικισμού και των έντονων ρυθμών ζωής. Η καλλιέργεια της
ενσυναίσθησης και του διαλόγου δύναται να αναζωογονήσει τους διαπροσωπικούς
δεσμούς.»
🔹 Παράδοση –
Ιστορία
Λεξιλόγιο:
- πολιτιστική
κληρονομιά
- ιστορική μνήμη
- εθνική ταυτότητα
- πολιτιστική
συνέχεια
- αλλοίωση της
παράδοσης
Έτοιμη παράγραφος:
«Η παράδοση και η ιστορία ενός λαού συνιστούν βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης
της εθνικής του ταυτότητας. Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης συμβάλλει στην
πολιτιστική συνέχεια και στη συνειδητοποίηση της συλλογικής μας πορείας.
Παράλληλα, η δημιουργική αξιοποίηση της παράδοσης μπορεί να συνυπάρξει αρμονικά
με τον εκσυγχρονισμό.»
🔹 Τουρισμός
Λεξιλόγιο:
- τουριστική
ανάπτυξη
- πολιτιστικός
τουρισμός
- οικονομική
ενίσχυση
- αλλοίωση του
φυσικού περιβάλλοντος
- βιώσιμη
τουριστική πολιτική
Έτοιμη παράγραφος:
«Ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας, συμβάλλοντας στην
οικονομική ανάπτυξη και στη διεθνή προβολή της χώρας. Ωστόσο, η άναρχη
τουριστική εκμετάλλευση ενδέχεται να επιφέρει περιβαλλοντική και πολιτιστική
υποβάθμιση. Για τον λόγο αυτό, καθίσταται αναγκαία η υιοθέτηση βιώσιμων μορφών
τουρισμού.»
.jpeg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου