Φιλοσοφικός Λόγος Γ' ΓΕΛ: Σημειώσεις ενότητας 16

Σημειώσεις Ενότητας 16 

Αριστοτέλη, Πολιτικά (Η δημιουργία της πόλης)

Πηγή εικόνας: https://istografia.blogspot.com/2014/11/blog-post_5.html

-αντίθεση σε θεωρία συμβατικής δημιουργίας πόλεων (νόμῳ) που υποστηρίζουν οι σοφιστές (πρβλ Πρωταγόρα), ο Αριστοτέλης πιστεύει ότι είναι φύσει

-διπλό επιχείρημα για φύσει δημιουργία πόλεων (παραγωγικοί συλλογισμοί):

1. ιστορικό επιχείρημα: 

• η πόλη προέρχεται από οικία και κώμη

• η οικία και η κώμη δημιουργήθηκαν φυσικά

• η πόλη είναι φύσει

2. τελολογικό επιχείρημα

• η πόλη είναι η τελείωση των πρώτων μορφών

• η τελείωση είναι φύση

• άρα η πόλη είναι φύση-φύσει (τελολογία)

-διαφορά έννοιας αγαθού σε αυτήν την ενότητα σε σχέση με Ηθικά Νικομάχεια: το αγαθό εδώ δεν έχει απαραίτητα ηθική ποιότητα, αναφέρεται απλά σε οποιονδήποτε στόχο τυχόν έχει μια ομάδα/συνένωση ανθρώπων

-το κυριότερο αγαθό είναι η ευδαιμονία, που επιτυγχάνεται μέσα από την αυτάρκεια (βλέπε σχόλιο βιβλίου: γεωγραφική θέση, ανθρώπινο δυναμικό, χρηστή διοίκηση και δικαιοσύνη = ανεξαρτησία και αυτόνομη κάλυψη υλικών και πνευματικών αναγκών) κι αυτή μέσα από την οργανωμένη πόλη.

-κάνει τον ορισμό της πόλης: οριστέα έννοια (πόλη), προσεχές γένος (κοινωνία), ειδοποιός διαφορά (ποσοτική και ποιοτική: περιέχει όλες τις άλλες ΚΑΙ ανώτερος σκοπός = ευδαιμονία)

-η πόλη κράτος προκρίνεται σε σχέση με την αυτοκρατορία, γιατί θεωρεί ότι σε μικρότερες κοινότητες υπάρχει πιο μεγάλη αποτελεσματικότητα ΟΜΩΣ ιστορικά διαψεύστηκε στο επόμενο διάστημα (κυριαρχία Αλέξανδρου)

-ο οίκος εξασφαλίζει την πρωταρχική συνθήκη επιβίωσης, αγροτική παραγωγή, και αναπαραγωγής → βελτίωση μέσα από ευρύτερη οργάνωση οίκων σε κώμες = ασφάλεια, καταμερισμός εργασίας κ.λπ. → εξασφαλίζουν μόνο το ζην → για το ευ ζην, δηλαδή για την επίτευξη ευδαιμονία (προϋπόθεση η αυτάρκεια) → πόλη

-οντολογική και αξιολογική προτεραιότητα της πόλης από τα μικρότερα είδη κοινοτήτων, αλλά χρονολογική προτεραιότητα άλλων μορφών κοινωνίας

-κοινό στοιχείο συμβιωτικών τύπων οργάνωσης = αρχή, ύπαρξη οργανωμένης εξουσίας

-η ατομική ηθική δεν διαχωρίζεται από την κοινωνική → μέσα από την ηθική αρετή έχουμε αρμονική συνύπαρξη → κοινωνία → ευδαιμονία = ανώτατο αγαθό